MERKATOR / MAYDON

Xaritadagi o‘lchamlar nega aldaydi?

Grenlandiya va Afrikaning haqiqiy maydoni, xarita proyeksiyasining cho‘zilishi va O‘zbekiston taqqoslashlari uchun manbalar.

8Manbalar
4Bo‘limlar
3Asosiy xulosa
Xaritadagi o‘lchamlar nega aldaydi? videosi muqovasiNMA­GA BUNAQA / MANBALAR
Ushbu sahifada
BIR QARASHDA

Eng muhim uch nuqta

01

Merkator proyeksiyasi yuqori kengliklarda maydon ko‘rinishini kattalashtiradi.

02

Afrika haqiqiy maydoni Grenlandiyanikidan taxminan 14 marta katta.

03

Mamlakatni bir xil kenglikka ko‘chirish ko‘rish tajribasi; asl davlat chegarasi yoki hajmi o‘zgarmaydi.

01

Xarita yolg‘on gapiradimi?

Sferik Yerni tekislikka biror buzilishsiz tushirib bo‘lmaydi. Merkator navigatsiya uchun qulay, lekin qutblarga yaqin hududlarning maydoni katta ko‘rinadi.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

“Xarita yolg‘on” sarlavhasi hazil va dramatik ibora. Merkator proyeksiyasi texnik jihatdan xato emas; u maydonni solishtirish uchun noto‘g‘ri taassurot berishi mumkin.

02

Afrika va Grenlandiya

Natural Earth chegaralari bo‘yicha qilgan hisobimizda Afrika maydoni Grenlandiyadan taxminan 13,9 marta katta chiqadi. Kundalik tilda “14 marta” deymiz.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

Chegara ma’lumotlari va qirg‘oq chizig‘ining aniqligi natijani ozgina o‘zgartiradi. Videodagi siluetlar ham umumlashtirilgan xarita ma’lumotidir.

03

O‘zbekiston qaysi davlatlarga yaqin?

Natural Earth shakllari bilan O‘zbekiston va Shvetsiya haqiqiy maydonlari deyarli teng chiqadi. Germaniya, Yaponiya va Buyuk Britaniya kichikroq.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

Videodagi “xaritada uch barobar” kabi tasviriy nisbat qaysi proyeksiya va joylashuv tanlanganiga bog‘liq. Bu rasmiy yer maydoni statistikasi emas.

04

Harakatlantirilgan davlatlar

Davlat shakllari qiyosni ko‘rsatish uchun xaritada surilgan. Bu siyosiy chegara o‘zgarishi emas.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

Siluetni boshqa kenglikka ko‘chirish real Yerda davlatni joyidan siljitish emas. Yakuniy xarita ham bitta muqobil proyeksiya, “yagona haqiqiy” tekis xarita emas.

TASVIR VA HUQUQLAR

Materiallar haqida

Natural Earth xarita geometriyasi. Gerard Merkator portreti Frans Hogenbergning 1574-yilgi gravyurasiga tayangan.

Musiqa

OCHIQ TAHRIRIYAT

Xato topdingizmi?

Aniq xato yoki yaxshiroq manba topsangiz, da’vo va havolasini yuboring. Tekshirib, zarur bo‘lsa ushbu sahifani sanasi bilan tuzatamiz.

Instagram orqali yozing